-
-
-
Tổng tiền thanh toán:
-
PHÂN LOẠI, CẤU TẠO CÁC LOẠI VẬT LIỆU IN PHUN VÀ CÁCH CHỌN THEO HỆ MỰC
Sep 21, 26 by
Trong ngành in phun kỹ thuật số, chất lượng bản in không chỉ phụ thuộc vào máy in, đầu phun hay loại mực in. Vật liệu in cũng là một phần quan trọng trong hệ thống in. Hai loại vật liệu nhìn gần giống nhau chưa chắc có thể sử dụng cùng một loại mực. Nguyên nhân nằm ở cấu trúc vật liệu, thành phần lớp nền, lớp coating, cách xử lý bề mặt và mục đích mà nhà sản xuất thiết kế cho vật liệu đó. Vì vậy cần lưu ý: Không nên lựa chọn vật liệu chỉ dựa vào tên gọi hoặc hình thức bên ngoài. Phải xác định vật liệu đó được thiết kế cho công nghệ và hệ mực nào. Hiểu đúng về các loại vật liệu in phun và cách chọn theo hệ mực vật sẽ giúp bạn có được bản in đẹp hơn, thành phẩm bền hơn và hạn chế các lỗi phát sinh trong quá trình sản xuất. I. VÌ SAO VẬT LIỆU IN PHUN PHẢI PHÙ HỢP VỚI HỆ MỰC? Mực in phun được đưa lên vật liệu dưới dạng những giọt chất lỏng cực nhỏ. Tuy nhiên, mỗi hệ mực lại tương tác với vật liệu theo một cơ chế khác nhau. Với mực Dye và Pigment gốc nước, vật liệu thường cần có khả năng thấm hút phù hợp hoặc được phủ lớp coating chuyên dụng để kiểm soát giọt mực, hạn chế loang, tăng độ nét và giúp bản in khô nhanh. Với mực Solvent/Eco-Solvent (được gọi quen trên thị trường Việt Nam là mực dầu) pigment được phân tán trong dung môi hữu cơ. Hệ dung môi giúp mực tương tác tốt với nhiều bề mặt polymer như PVC trước khi phần dung môi bay hơi. Với mực Latex/Resin, phần chất lỏng chủ yếu được loại bỏ thông qua quá trình sấy, sau đó các polymer tạo thành lớp màng giữ pigment trên bề mặt. Với mực UV, mực được phun lên bề mặt rồi đóng rắn rất nhanh dưới tác động của tia UV. Công nghệ này có thể in trên phạm vi vật liệu rất rộng, kể cả nhiều bề mặt không thấm hút. Như vậy, không phải vật liệu nào cũng cần hút mực, điều quan trọng là bề mặt vật liệu phải tương thích với cơ chế của hệ mực đang sử dụng. Một lưu ý về cách gọi “Pigment” và “mực dầu” Đây là điểm nhiều người mới sử dụng máy in dễ nhầm. Pigment không có nghĩa là mực dầu. Pigment chỉ nói đến việc chất tạo màu tồn tại dưới dạng các hạt sắc tố rắn phân tán trong mực. Pigment có thể xuất hiện trong nhiều hệ mực khác nhau, ví dụ Pigment gốc nước, Solvent/Eco-Solvent, Latex/Resin, UV hay Textile Pigment. Trong khi đó, cách gọi mực dầu trên thị trường Việt Nam thường được dùng để chỉ Solvent hoặc Eco-Solvent. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ sử dụng tên kỹ thuật Solvent/Eco-Solvent để tránh nhầm lẫn. Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và sự khác nhau giữa Dye, Pigment, Eco-Solvent, UV, Latex, Sublimation, DTF…, bạn có thể xem bài: PHÂN BIỆT CÁC LOẠI MỰC IN CHO MÁY IN PHUN. Từ nguyên lý trên, chúng ta sẽ phân tích cấu tạo và phân nhóm vật liệu in phun cụ thể. II. CẤU TẠO CƠ BẢN CỦA VẬT LIỆU IN PHUN Không phải vật liệu nào cũng có đầy đủ các lớp giống nhau, nhưng khi phân tích một vật liệu in phun, chúng ta có thể quan tâm đến bốn thành phần sau. Lớp nền – Base/Substrate là phần tạo nên cấu trúc cơ học chính của vật liệu. Nó có thể là cellulose, cotton, PVC, PET, PP, polyester, acrylic, kim loại, kính, gỗ hoặc nhiều loại vật liệu khác. Lớp nền quyết định nhiều đặc tính như độ dày, độ cứng, độ dẻo, độ bền kéo, khả năng chịu nhiệt và độ ổn định kích thước. Lớp xử lý hoặc lớp nhận mực – Surface Treatment/Ink Receiving Layer có nhiệm vụ tăng khả năng thấm hút, kiểm soát độ lan của giọt mực, tăng mật độ màu, tăng độ bám hoặc rút ngắn thời gian khô. Một số vật liệu có lớp coating rất rõ ràng, trong khi một số vật liệu khác dựa chủ yếu vào bản chất hóa học của bề mặt. Lớp keo – Adhesive xuất hiện ở vật liệu tự dính như decal. Tùy ứng dụng, keo có thể là permanent, removable, high-tack, acrylic, trong, xám chống xuyên nền hoặc các hệ keo đặc biệt. Lớp đế bảo vệ keo – Release Liner thường là giấy hoặc film phủ lớp chống dính, được bóc bỏ trước khi thi công decal. Đối với film DTF, UV DTF, giấy chuyển nhiệt hay một số vật liệu đặc thù, cấu trúc còn có thể bao gồm lớp release, lớp chuyển, coating chức năng hoặc các cấu trúc chuyên biệt khác. III. PHÂN LOẠI VẬT LIỆU IN PHUN KỸ THUẬT SỐ 1. Giấy Và Vật Liệu Nền Cellulose Nhóm này bao gồm các vật liệu có lớp nền chủ yếu từ cellulose hoặc xơ sợi tự nhiên. Đây là một trong những nhóm vật liệu đa dạng nhất trong in phun. Lưu ý: Cùng được gọi là giấy ảnh, giấy bóng hoặc thậm chí cùng có cấu trúc PE/Resin Coated nhưng chưa chắc sử dụng cùng một loại mực. Vì khả năng tương thích giữa giấy và mực in phụ thuộc chủ yếu vào lớp coating được phủ trên bề mặt giấy. Vì vậy, khi mua giấy in phun, chúng ta nên quan tâm là loại giấy này được dùng cho hệ mực nào? 1.1 Giấy Không Tráng Phủ (Uncoated) Điển hình như giấy Ford, giấy Offset, Kraft và nhiều loại giấy mỹ thuật không có lớp coating inkjet chuyên dụng. Mực gốc nước có thể thấm trực tiếp vào hệ thống xơ giấy. Tuy nhiên, vì khả năng kiểm soát giọt mực thường thấp hơn giấy coated nên màu sắc, độ nét và khả năng chịu lượng mực lớn có thể bị hạn chế. Hệ mực thường dùng: Dye gốc nước, Pigment gốc nước. Lưu ý: Không phải mọi giấy Uncoated đều cho kết quả in giống nhau. Độ sizing, độ hút nước, độ trắng và cấu trúc bề mặt ảnh hưởng đáng kể tới chất lượng in. 1.2 Giấy Có Tráng Phủ (Coated) Đây là nhóm giấy có một hoặc nhiều lớp phủ bề mặt (coating) được thiết kế để tối ưu cho in phun. Chúng thường cho độ nét, mật độ màu và khả năng kiểm soát giọt mực tốt hơn giấy phổ thông. Thường gặp là giấy matte coated, glossy coated, semi-gloss, satin, luster và nhiều loại khác. Dưới dây là 1 số loại thông dụng: · Giấy ảnh RC – Resin Coated Photo Paper Ở nhiều loại giấy ảnh RC, phần lõi giấy được phủ lớp polyethylene/resin để tăng độ phẳng, chống thấm nước từ hai phía. Phía trên tiếp tục có lớp nhận mực chuyên dụng. Các loại giấy ảnh RC cao cấp thường sử dụng coating microporous để tạo độ nét cao, mật độ màu lớn và tốc độ khô nhanh. Cấu trúc cụ thể sẽ khác nhau tùy hãng và sản phẩm. Hệ mực thường dùng: Dye và/hoặc Pigment gốc nước, tùy sản phẩm. Lưu ý: RC không đồng nghĩa với chỉ Dye hoặc chỉ Pigment gốc nước. Có những loại RC được thiết kế cho cả hai, và nó cũng không phải là tên của một loại coating nhận mực cụ thể. · Giấy ảnh thông thường - Cast Coated Cast coating là kỹ thuật tạo bề mặt giấy có độ bóng rất cao bằng quy trình coating và hoàn thiện bề mặt. Trên thị trường, nhiều loại thường được gọi là giấy thuốc, nó tối ưu cho mực Dye gốc nước vì chi phí thấp và độ bóng cao. Tuy nhiên, không phải tất cả giấy Cast Coated đều không sử dụng được Pigment. Trên thị trường vẫn tồn tại số ít những sản phẩm cast-coated được công bố hỗ trợ hệ Pigment. Hệ mực thường dùng: Dye gốc nước, một số ít có thể sử dụng mực pigment gốc nước, cần kiểm tra thông tin từ nhà sản xuất giấy hoặc test thực tế · Giấy ảnh dành cho Solvent / Eco-Solvent Đây là loại giấy được phủ coating chuyên dụng để tiếp nhận mực Solvent/Eco-Solvent. Một số sản phẩm còn được thiết kế đồng thời cho Latex hoặc UV. Hệ mực thường dùng: Solvent/Eco-Solvent. Một số sản phẩm còn hỗ trợ Latex và UV. · Giấy Fine Art Fine Art media có thể sử dụng sợi cotton, alpha-cellulose hoặc các loại sợi đặc biệt. Đây là nhóm phục vụ in tranh nghệ thuật, nhiếp ảnh, gallery và reproduction chất lượng cao. Giấy Fine Art có độ bền màu và khả năng lưu trữ rất cao. Tuy nhiên tuổi thọ bản in còn phụ thuộc độ acid của giấy, lignin, optical brightener, mực sử dụng, môi trường trưng bày và tiêu chuẩn bảo quản. Hệ mực thường dùng: Pigment gốc nước. Một số loại có thể hỗ trợ Dye nhưng cần kiểm tra theo công bố của nhà sản xuất. · Giấy Metallic / Pearl / Specialty Photo Paper Đây là các loại giấy tạo hiệu ứng đặc biệt như ánh kim, ngọc trai, satin hoặc texture. Hệ mực thường dùng: Dye/Pigment gốc nước, tuy nhiên cũng tồn tại các vật liệu đặc biệt dành cho Solvent, Latex hoặc UV, vì vậy phải xem đúng thông số của từng sản phẩm. · Giấy Proof Proofing media được thiết kế để mô phỏng kết quả của một quy trình in mục tiêu như Offset trước khi sản xuất thật. Điểm quan trọng của vật liệu này là khả năng kiểm soát màu, độ trắng, độ bóng, gamut và tính ổn định kết hợp với máy in, mực, RIP và ICC profile. Hệ mực thường dùng: Pigment gốc nước trên các hệ máy proof chuyên nghiệp. · Giấy Sublimation (giấy chuyển nhiệt) Giấy này đóng vai trò là vật liệu trung gian. Hình ảnh được in lên giấy bằng mực thăng hoa (Dye Sublimation), sau đó được ép nhiệt sang polyester hoặc bề mặt đã có coating polyester phù hợp. Giấy này không nên sử dụng như giấy thông thường cho mực Dye, Pigment hay Eco-Solvent Hệ mực tương thích: Dye Sublimation. 2. Vật Liệu Tự Dính: Decal Và Self-Adhesive Media Đặc điểm chung của nhóm này là có lớp keo phía sau và lớp đế hay lớp lót chống dính (release liner) bảo vệ keo. Đây là nhóm vật liệu rất phổ biến trong tem nhãn, quảng cáo, trang trí và nhận diện thương hiệu. · Decal giấy Lớp mặt là giấy và phía sau có keo tự dính. Có thể là decal giấy không phủ, có phủ như matte coated, glossy coated, Kraft hoặc các cấu trúc chuyên dụng khác. Khả năng chịu nước phụ thuộc vào giấy, lớp coating, loại mực và lớp laminate sau in. Vì vậy không nên mặc định tất cả decal giấy đều “kỵ nước” ở cùng một mức độ. Hệ mực thường dùng: Dye/Pigment gốc nước. Ngoài ra còn có decal giấy dành cho các công nghệ khác, vì vậy phải kiểm tra coating thực tế. Trên thị trường có nhiều tên thương mại như decal Amazon, Ba Sao, đế vàng, đế xanh… nhưng chỉ dựa vào tên không đủ để xác định khả năng tương thích mực. Đây cũng là lý do cùng một loại decal giấy nhìn gần giống nhau nhưng có thể cho kết quả in khác nhau. · Decal PVC / Vinyl Đây là nhóm rất phổ biến trong quảng cáo và tem nhãn. Có thể gặp vinyl trắng, vinyl trong, vinyl đục, keo trong, keo xám, removable, permanent, high-tack, polymeric, monomeric hoặc cast vinyl. Hệ mực thường dùng: Solvent/Eco-Solvent, Latex, UV. Mực solvent đặc biệt phổ biến với PVC. Rất nhiều vinyl chuyên dụng có thể tương thích đồng thời với Eco-Solvent, Solvent, Latex và UV. Lưu ý: Khả năng bám, co ngót, độ bền ngoài trời và khả năng cán màng khác nhau rất nhiều giữa các loại vinyl. · Decal PP Trên thị trường Việt Nam, “PP” thường được dùng như một tên thương mại cho một nhóm vật liệu in quảng cáo nền polypropylene hoặc vật liệu tổng hợp tương tự. Hệ mực thường dùng: PP dùng Dye/Pigment gốc nước. PP dành cho signage dùng Eco-Solvent, Latex hoặc UV tùy coating. Không nên hiểu đơn giản rằng “PP trong nhà dùng mực nước, PP ngoài trời dùng mực dầu”. Bạn vẫn có thể dùng PP in mực dầu để dùng trong nhà. Đây chỉ là cách gọi thương mại phổ biến. Cần xác định đúng cấu tạo của sản phẩm. · Decal vỡ – Destructible Vinyl Loại vật liệu được thiết kế để khó bóc nguyên vẹn. Khi cố bóc, vật liệu sẽ vỡ hoặc rách thành nhiều mảnh. Ứng dụng thường gặp là tem bảo hành, tem niêm phong. Hệ mực thường dùng: Tùy coating, phổ biến có Eco-Solvent/UV, Pigment gốc nước hoặc một số loại dành cho máy in tem chuyên dụng. · Decal xi bạc, xi vàng, Metallic Film Bề mặt tạo hiệu ứng kim loại, được dùng cho tem máy móc, nhãn sản phẩm, logo hoặc trang trí. Với vật liệu metallic, việc sử dụng mực trắng có thể rất quan trọng để kiểm soát màu sắc và độ trong của hình ảnh. Hệ mực thường dùng: Eco-Solvent, UV hoặc các hệ mực được nhà sản xuất vật liệu chỉ định. · Decal phản quang, decal dán sàn và decal chức năng Đây là nhóm cần quan tâm không chỉ chất lượng in mà còn độ bám keo, độ bền ngoài trời, khả năng chống trượt, phản quang, độ co ngót và yêu cầu laminate. Hệ mực thường dùng: Eco-Solvent, Latex, UV tùy từng sản phẩm. 3. Vật Liệu Dạng Nhựa Và Màng Film Nhóm vật liệu có lớp nền chủ yếu từ nhựa hoặc polymer tổng hợp như PVC, PET, PP…, thường ở dạng tấm màng hoặc cuộn và không có lớp keo tự dính. Đặc trưng chung là khả năng kháng nước, độ bền cơ học tương đối cao và có nhiều loại bề mặt có coating khác nhau để phù hợp với từng hệ mực. · Bạt PVC Bạt quảng cáo thường có lớp PVC kết hợp với lớp gia cường bên trong. Có nhiều dòng như Frontlit, Backlit, Blockout, double-sided hoặc smooth banner… Khả năng in phụ thuộc lớp PVC, cấu trúc gia cường, xử lý bề mặt và hệ mực mà nhà sản xuất thiết kế. Hệ mực thường dùng: Solvent/Eco-Solvent, Latex, UV. Solvent/Eco-Solvent đặc biệt phổ biến trong quảng cáo ngoài trời. · PP Không Keo Tương tự như decal PP nhưng không có lớp keo ở đế. Được dùng nhiều cho poster, standee, tranh quảng cáo và cán lên Formex/Foam Board. Hệ mực thường dùng: Dye/Pigment đối với loại aqueous coated; Eco-Solvent, Latex hoặc UV đối với loại được thiết kế cho signage. · Backlit Film Backlit film thường sử dụng PET hoặc các polymer khác có khả năng truyền và khuếch tán ánh sáng. Đây là vật liệu được sử dụng cho hộp đèn, display cao cấp và các ứng dụng cần mật độ màu cao khi có nguồn sáng phía sau. Hệ mực thường dùng: Có phiên bản dành cho Dye/Pigment gốc nước, Eco-Solvent, Latex và UV. Backlit film có nhiều phiên bản khác nhau cho mực nước, Eco-Solvent, Latex hoặc UV nên không được dùng lẫn nếu nếu nhà sản xuất không xác nhận tương thích. · Film chụp bản – Inkjet Screen Positive Film Đây là nhóm vật liệu quan trọng trong ngành in lụa, flexo và một số quy trình chế bản. Film thường có lớp coating tiếp nhận mực nhằm tạo vùng đen có mật độ quang học đủ cao để ngăn ánh sáng UV trong quá trình phơi bản. Đối với film chụp bản, “nhìn thấy đen” chưa chắc đồng nghĩa với khả năng chặn UV tốt. Chất lượng bản film in còn phụ thuộc vào film, mực, lượng mực, RIP, chế độ in và thiết lập linearization. Hệ mực thường dùng: Dye hoặc Pigment gốc nước tùy loại film và hệ thống máy. · Film DTF DTF film thường là PET film được xử lý bề mặt để nhận mực DTF. Quy trình DTF phổ biến gồm in lên film, phủ hot-melt powder, gia nhiệt để keo chảy tạo lớp chuyển rồi ép nhiệt lên vải. Chất lượng coating ảnh hưởng đáng kể tới khả năng nhả film, độ nét, lượng mực trắng, bề mặt hình và độ ổn định khi ép. Hệ mực tương thích: Pigment DTF gốc nước chuyên dụng. · Film UV DTF UV DTF sử dụng một hệ film chuyển đặc biệt để tạo hình ảnh bằng mực UV trước khi chuyển hình sang vật thể. Trên thị trường thường gặp hệ film A/B hoặc các cấu trúc film tích hợp mới hơn. Ứng dụng phổ biến là logo, nhãn trang trí và hình ảnh trên cốc, chai, kính, kim loại, nhựa hoặc những vật thể có hình dạng khó đưa trực tiếp vào máy UV flatbed. Hiệu ứng nổi không phải đặc tính bắt buộc của UV DTF. Mức độ nổi phụ thuộc cấu hình lớp mực và quy trình in. Hệ mực tương thích: UV Curable Ink, thường kết hợp CMYK, White và có thể có Varnish tùy hệ thống. · Synthetic Paper Synthetic Paper là vật liệu polymer được thiết kế để có cảm giác và khả năng xử lý gần giống giấy nhưng thường có khả năng chống nước và độ bền cơ học cao hơn. Hệ mực thường dùng: Phụ thuộc coating, có thể là Pigment gốc nước, Eco-Solvent, Latex, UV hoặc các hệ khác. · Tyvek Đây là vật liệu dạng tấm được tạo từ các sợi polyethylene mật độ cao liên kết với nhau. Đặc tính nhẹ, bền và khó xé theo cách thông thường. Ứng dụng gồm vòng tay sự kiện, bao bì, nhãn, bản đồ hoặc các sản phẩm cần độ bền cao. Hệ mực tương thích: Phụ thuộc loại Tyvek và công nghệ xử lý bề mặt, cần sử dụng đúng vật liệu được nhà sản xuất chứng nhận cho công nghệ in tương ứng. 4. Vải Và Textile Media In vải là một lĩnh vực rất rộng vì mỗi loại xơ sợi có cơ chế bắt màu khác nhau. Polyester là vật liệu quan trọng của công nghệ Dye Sublimation, mực được chuyển bằng nhiệt và liên kết với polyester hoặc lớp polymer tương thích. Cotton có thể được in bằng textile pigment, reactive dye, DTG hoặc các quy trình khác tùy thiết bị và tiền xử lý. Silk, nylon và các loại sợi đặc thù cũng cần hệ mực và quy trình riêng. Vì vậy chúng ta cần nắm rõ vải gì, thành phần sợi, xử lý bề mặt, hệ mực phù hợp và yêu cầu thành phẩm. · Canvas: Có thể được làm từ cotton, polyester hoặc hỗn hợp hai loại sợi. Bề mặt thường được coating để phù hợp với từng hệ máy, cũng có loại không xử lý bề mặt. Do đó cùng tên “Canvas” nhưng không thể dùng chung mọi loại mực. Ứng dụng phổ biến là tranh canvas, trang trí nội thất, ảnh nghệ thuật và signage. Hệ mực thường dùng: Pigment gốc nước, Eco-Solvent, Dye Sublimation, Latex hoặc UV tùy coating. · Vải Polyester dành cho Sublimation: Polyester là vật liệu chính của công nghệ Dye Sublimation. Có thể in thông qua giấy chuyển nhiệt hoặc in trực tiếp lên polyester đã được xử lý phù hợp. Ứng dụng gồm quần áo thể thao, cờ, banner vải, thời trang và soft signage. Hệ mực tương thích: Dye Sublimation. · Vải Cotton và sợi tự nhiên: Cotton có thể được in bằng nhiều công nghệ khác nhau như DTG Pigment, Reactive Dye hoặc DTF chuyển nhiệt. Mỗi phương pháp có quy trình và yêu cầu tiền/xử lý sau in khác nhau. Hệ mực thường dùng: Textile Pigment/DTG, Reactive Dye hoặc DTF transfer. · Silk, Wool, Nylon và các sợi đặc biệt: Những vật liệu này có thể sử dụng Acid Dye hoặc các hệ mực textile chuyên dụng khác tùy thành phần sợi. Quy trình thường bao gồm tiền xử lý, in, hấp/fix màu và giặt hoàn tất. Hệ mực tương thích: Acid Dye hoặc hệ mực được thiết kế riêng cho vật liệu. · Vải cờ: Vật liệu thường là polyester nhẹ, yêu cầu khả năng truyền màu tốt sang mặt sau. Hệ mực thường dùng: Sublimation hoặc Disperse Dye tùy quy trình. 5. Vật Liệu Cứng Cho In UV Flatbed Một trong những ưu điểm lớn nhất của công nghệ UV là khả năng in trực tiếp trên rất nhiều loại vật liệu cứng như acrylic/mica, PVC foam, alu, gỗ, kính, kim loại, gạch, da, phôi quà tặng và nhiều sản phẩm công nghiệp. Tuy nhiên mực UV đóng rắn được trên bề mặt và mực UV bám chắc vào bề mặt là 2 vấn đề khác nhau. Một lớp mực có thể khô hoàn toàn nhưng vẫn dễ bong khi cào, uốn hoặc thử băng keo. Trong thực tế có thể phải sử dụng primer, corona, plasma hoặc phương pháp xử lý khác để tăng độ bám cho mực. Ngoài vật liệu, còn phải chọn loại UV ink phù hợp. Có loại mực UV cứng ưu tiên chống xước, có loại mềm để chịu uốn và có các loại clear/varnish để tạo hiệu ứng bóng, matte hoặc texture. · Acrylic / Mica: Được sử dụng rất nhiều trong bảng hiệu, kệ trưng bày, quảng cáo, quà tặng và trang trí. Có thể in trực tiếp mặt trước hoặc in ngược phía sau vật liệu trong tùy ứng dụng. · PVC Foam / Formex / Foam Board: Vật liệu nhẹ, phẳng, dễ cắt và phổ biến trong quảng cáo, hashtag cầm tay. · Coroplast / Tấm nhựa rỗng: Tấm polypropylene dạng rỗng, nhẹ và có độ cứng tương đối. Ứng dụng gồm bảng quảng cáo, biển sự kiện. · Alu, nhôm, inox và kim loại: Được sử dụng trong bảng hiệu, decor và sản phẩm công nghiệp. Một số kim loại có thể cần primer hoặc xử lý bề mặt để đạt độ bám mong muốn. Kính: UV cho phép tạo hình ảnh trực tiếp trên kính và có thể kết hợp mực trắng, varnish hoặc in nhiều lớp. Đây cũng là một trong những vật liệu thường cần đặc biệt chú ý đến độ bám. · Gỗ, MDF và vật liệu nội thất: Có thể in trực tiếp lên gỗ tự nhiên, MDF hoặc các bề mặt đã hoàn thiện. Mức độ thấm, màu nền và độ nhám có thể ảnh hưởng đáng kể đến màu sắc. Trong nhiều trường hợp có thể sử dụng mực trắng làm lớp nền trước khi in màu. · Gạch, đá và vật liệu trang trí: UV có thể in lên một số loại gạch, đá và vật liệu trang trí. Nếu thành phẩm cần khả năng chịu ma sát, hóa chất hoặc ngoài trời dài hạn, phải thêm lớp bảo vệ và quy trình hoàn thiện sau in. · Da PU, Simili và vật liệu mềm dạng tấm: Có thể dùng trong túi, ví, giày, nội thất và nhiều sản phẩm cá nhân hóa. Với vật liệu cần uốn gập, phải sử dụng loại mực có độ dẻo phù hợp. Một lớp UV quá cứng có thể nứt khi vật liệu bị uốn. 6. Vật Liệu Đặc Thù Và Ứng Dụng Chuyên Biệt · Decal trượt nước - Waterslide Decal: Decal trượt nước sử dụng một lớp film rất mỏng được giải phóng hoặc kích hoạt khi ngâm nước rồi trượt sang bề mặt sản phẩm. Ứng dụng gồm mô hình, đồ thủ công, cần câu, nhạc cụ hoặc vật dụng trang trí. Hệ mực thường dùng: Tùy loại waterslide paper, có phiên bản dành cho pigment gốc nước, laser và các hệ chuyên dụng khác. · Nam Châm Dẻo - Magnetic Media: Magnetic media có lớp vật liệu từ tính để bám lên bề mặt sắt/thép thích hợp mà không cần lớp keo tự dính thông thường. Ứng dụng gồm quảng cáo trên xe, bảng giá, menu, tủ lạnh hoặc bảng thông tin thay đổi thường xuyên. Hệ mực thường dùng: Eco-Solvent, Latex, UV hoặc hệ khác tùy coating. · Vật liệu dán tường - Wallcovering: Có thể là giấy, non-woven, textile, PVC hoặc các vật liệu tổng hợp. Bề mặt có thể trơn hoặc dập nổi vân. Đối với trang trí nội thất, ngoài chất lượng hình ảnh còn cần quan tâm tới mùi, phát thải, khả năng vệ sinh và tiêu chuẩn an toàn của vật liệu/mực. Hệ mực thường dùng: Latex, Eco-Solvent, UV hoặc Pigment gốc nước tùy từng loại vật liệu. · Vật liệu in thực phẩm – Edible Media: Bao gồm icing sheet, wafer paper và một số vật liệu dùng để trang trí thực phẩm. Máy, mực và những bộ phận tiếp xúc phải được sử dụng riêng cho ứng dụng này. Không nên lấy một máy đã từng sử dụng mực in thông thường rồi chuyển trực tiếp sang edible ink vì nguy cơ nhiễm chéo. Hệ mực tương thích: Edible Ink chuyên dụng được chứng nhận phù hợp với mục đích thực phẩm. IV. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ VẬT LIỆU IN PHUN (FAQ) 1. Làm thế nào để biết một loại giấy hoặc vật liệu có tương thích với mực in đang sử dụng hay không? Không nên xác định khả năng tương thích chỉ dựa vào tên gọi hoặc hình thức bên ngoài của vật liệu. Cách xác định chính xác nhất là kiểm tra thông số kỹ thuật của nhà sản xuất vật liệu. Với vật liệu không rõ nguồn gốc hoặc chưa có thông tin kỹ thuật đầy đủ, nên in thử và kiểm tra độ khô, độ bám, độ sắc nét trước khi đưa vào sản xuất. 2. Mực Pigment có phải là mực dầu không? Không. Pigment là tên gọi của một loại chất tạo màu dạng hạt rắn phân tán trong mực, không phải tên của một hệ mực. Pigment có thể được sử dụng trong nhiều hệ mực khác nhau như Pigment gốc nước, Solvent/Eco-Solvent, Latex hoặc UV. Trên thị trường, cách gọi “mực dầu” thường được dùng để chỉ mực Solvent hoặc Eco-Solvent, trong khi cách gọi mực Pigment là chỉ mực Pigment gốc nước. 3. Vật liệu có khả năng thấm hút mực càng tốt thì chất lượng bản in càng cao phải không? Không hẳn. Điều quan trọng của vật liệu là khả năng kiểm soát giọt mực phù hợp. Nếu giấy thấm hút quá mạnh, giọt mực có thể lan theo cấu trúc sợi giấy, làm đường nét bị nhòe, giảm mật độ màu hoặc khiến giấy bị cong khi in lượng mực lớn. Ngược lại, nếu vật liệu không tiếp nhận được mực, giọt mực có thể co lại, gom thành vũng, lâu khô hoặc dễ trượt khỏi bề mặt. Vì vậy, vật liệu tốt là vật liệu có cấu trúc hoặc lớp coating phù hợp với cơ chế hoạt động của hệ mực và yêu cầu thành phẩm, chứ không đơn thuần là vật liệu hút mực nhanh nhất. 4. Máy in UV có thể in trực tiếp lên mọi loại vật liệu không? Máy in UV có thể in trực tiếp trên rất nhiều loại vật liệu như mica, kính, gỗ, kim loại, PVC Foam, nhựa và các sản phẩm công nghiệp. Tuy nhiên, không phải vật liệu nào cũng có khả năng bám mực UV tốt như nhau. Một số bề mặt như kính, kim loại, PP, PE hoặc những loại nhựa có năng lượng bề mặt thấp có thể cần xử lý bề mặt hoặc sử dụng primer chuyên dụng để tăng độ bám. Ngoài ra, nếu vật liệu cần uốn cong hoặc kéo giãn sau in, phải lựa chọn loại mực UV có độ dẻo phù hợp để hạn chế nứt hoặc bong lớp mực. 5. Tại sao bản in vừa ra khỏi máy trông rất đẹp nhưng sau đó lại bị bong mực, trầy xước hoặc phai màu? Các vấn đề có thể xuất hiện trong quá trình sử dụng do nhiều nguyên nhân như lớp coating không tương thích, mực chưa khô hoặc đóng rắn hoàn toàn, độ bám kém, vật liệu bị co ngót hoặc thành phẩm tiếp xúc với nước, hóa chất và ánh sáng ngoài trời. Vì vậy, trước khi sản xuất số lượng lớn, cần kiểm tra thêm các đặc tính liên quan đến ứng dụng thực tế như độ bám mực, khả năng chống trầy xước, chống nước, chịu nhiệt, uốn gập và độ bền màu. 6. Tại sao cùng một máy in và loại mực nhưng khi thay giấy hoặc vật liệu khác thì màu sắc bản in lại thay đổi? Mỗi loại vật liệu có độ trắng, độ bóng, cấu trúc bề mặt và khả năng tiếp nhận mực khác nhau. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến cách ánh sáng tương tác với bản in và màu sắc mà mắt người quan sát được. Ngoài ra, lớp coating còn ảnh hưởng đến độ lan của giọt mực, mật độ màu và lượng mực mà vật liệu có thể tiếp nhận. Để duy trì màu sắc ổn định, nên sử dụng thiết lập in và ICC Profile phù hợp với từng tổ hợp máy in, mực và vật liệu. Đối với những công việc đòi hỏi độ chính xác màu cao như in ảnh nghệ thuật, in proof hoặc sản phẩm có màu sắc thương hiệu, việc đo màu và xây dựng ICC Profile riêng cho vật liệu là đặc biệt quan trọng. 7. Giấy in ảnh có sử dụng được với mực Eco-Solvent (mực dầu) không? Có. Trên thị trường có những loại giấy ảnh được thiết kế riêng để sử dụng với mực Solvent hoặc Eco-Solvent. 8. Có thể dùng chung một loại giấy in ảnh cho cả mực Dye và Pigment gốc nước không? Có thể, nhưng phải lựa chọn đúng loại giấy có lớp coating tương thích với cả hai hệ mực. Một số dòng giấy ảnh cao cấp được thiết kế để sử dụng đồng thời với Dye và Pigment. Tuy nhiên, cũng có những loại giấy ảnh chỉ được tối ưu cho Dye hoặc Pigment. 9. Nên chọn decal giấy hay decal nhựa để in tem nhãn chống nước? Nếu tem nhãn thường xuyên tiếp xúc với nước hoặc được sử dụng trong môi trường ẩm ướt, decal nhựa có nền PVC, PET, PP hoặc vật liệu polymer phù hợp thường là lựa chọn đáng cân nhắc hơn decal giấy thông thường. Tuy nhiên, khả năng chống nước của một tem nhãn không chỉ phụ thuộc vào lớp vật liệu nền. Một tem nhãn muốn chịu nước tốt cần có sự kết hợp phù hợp giữa vật liệu, lớp coating, mực in và keo dán. Ví dụ, decal nhựa có thể không thấm nước nhưng hình in vẫn bị lem nếu sử dụng sai hệ mực. Ngoài ra, lớp keo không phù hợp cũng có thể làm tem bị bong khi gặp nước hoặc độ ẩm cao. V. CÁCH KIỂM TRA MỘT VẬT LIỆU MỚI TRƯỚC KHI SẢN XUẤT Khi đưa một vật liệu mới vào sản xuất, nên đánh giá ít nhất theo các tiêu chí sau: Tiêu chí Đánh giá Khả năng khô Mực có co giọt, tạo mắt cá hoặc lan quá mạnh hay không Độ nét Chữ nhỏ, barcode và đường biên có bị bè không Thời gian khô Sau in bao lâu có thể chạm, cuộn, cán hoặc gia công Khả năng bám mực Mực có bong khi cào hoặc test băng dính không Khả năng chịu ma sát Mực chịu ma sát ở mức nào kháng nước - hóa chất Thành phẩm có chịu nước, cồn hoặc hóa chất theo ứng dụng không Đặc tính Vật liệu có cong, nhăn, co nhiệt hoặc trượt khi kéo giấy không Màu sắc ICC/profile có cho màu trung tính và đúng mục tiêu không Gia công sau in Có cán màng, bế, cắt, ép nhiệt hoặc dán được ổn định không Đây cũng là lý do trong in phun chuyên nghiệp, máy in + mực + vật liệu + RIP + ICC profile + quy trình gia công phải được xem là một hệ thống, chứ không phải những thành phần độc lập. VI. KẾT LUẬN: VẬT LIỆU, MỰC VÀ MÁY IN PHẢI ĐƯỢC XEM LÀ MỘT HỆ THỐNG Thế giới vật liệu in phun rộng hơn rất nhiều so mức độ khái quát của bài viết này. Từ giấy ảnh, decal tem nhãn, film chụp bản, PP, bạt, canvas đến DTF, UV DTF, vật liệu cứng, textile hay các vật liệu công nghiệp, mỗi ứng dụng đều có yêu cầu riêng về bề mặt, mực và quy trình xử lý. Do đó, chúng ta cần nắm rõ: In sản phẩm gì? Vật liệu in là gì? Thành phẩm cần độ bền như thế nào? Và hệ mực nào phù hợp nhất với yêu cầu đó? Với kinh nghiệm cung cấp và triển khai các giải pháp in phun Epson, Mimaki cùng nhiều ứng dụng chuyên dụng như in Pigment, tem nhãn, film chụp bản, UV, UV DTF, RIP và quản lý màu ICC, Máy In An Phúc hướng tới việc giúp khách hàng lựa chọn một hệ thống in phù hợp từ máy, mực cho đến vật liệu và quy trình thành phẩm. Nếu bạn đang có một mẫu vật liệu nhưng chưa xác định được nên sử dụng loại máy, mực hay quy trình nào, hãy liên hệ với chúng tôi, đội ngũ kỹ thuật có thể cùng bạn phân tích yêu cầu thành phẩm, thử nghiệm khả năng tương thích và lựa chọn giải pháp phù hợp trước khi đầu tư máy hoặc triển khai sản xuất. Địa chỉ liên hệ: Công ty TNHH Thương Mại Sản Xuất và PTCN An Phúc Add: A9 Lô 19, Khu đô thị Định Công, phường Phương Liệt, Tp Hà Nội Hotline: 0379.676.366 - 0362.473.336 - 0917.68.8393 Mail: cskh@mayinanphuc.vn
Xem thêm
